نوروز در راه است…

الا ای اهورای با فر و جاه/به فرمان تو تابش هور و ماه
در این روز نو از مه فرودین/به آیین جمشید فرخنده دین
بگردان دل و دیده ام از گناه/بیاموزم از نو دگرگونه راه
روان مرا از غم آزاد کن/به خرسندی و خوشدلی شاد کن (هما ارژنگی)

بیاموزم از نو دگرگونه راه...! آری... نوروز نماد نو شدن، تازگی و دگرگونی است. نوروز جشنی است که انسان همگام با طبیعت و گیاه تازه میشود، نوروز سالگشت نو شدن و زیباتر شدن است... زیباتر شدن خانه ها، زیبا تر شدن جامه ها، زیباتر شدن سفره ها و زیباتر شدن دل ها... دل هایی که باید گرد غم از آنها زدوده شده و روحی تازه در آن ها دمیده شود. شاید همین تازگی و نوشدن ها سبب شده تا نوروز همچنان پای برجا و ماندگار در فراز و نشیب تاریخی، از روزگار پیشین ایران تا به کنون به یادگار بماند....

هر سال هنگامی که بوی بهار به مشامم می رسد، هنگامی که نور خورشید پس از زمستانی سرد رمقی دوباره میگرد، زمانی که بازارها را در تکاپو و هیجان و ماهی های قرمز کوچک را جست و خیز کنان در تُنگ، در راستای خیابان های شلوغ و پرهمهمه می بینم، به این می اندیشم که چه زیبا و افتخار آمیز است که نوروز در پیچ و تاب روزگار و سختی های آن همچنان استوار باقی مانده و هر سال بیشتر در ژرفای فرهنگ ایران و ایرانی و سایر ملل فلات ایران زمین ریشه می دواند.

امروز جملاتی بس زیبا در «سخن نخست» هفته نامه امرداد خواندم، بابک سلامتی در وصف نوروز و دلیل ماندگاری آن چنین می نویسد: «ایرانیان از دیرباز، هرگاه که از بدی روزگار، گرفتار فراموشی تاریخی می شدند، اگر از سر ناچاری سر در گریبان فرو می بردند و چشم بر دور و بر و پیرامون فرو می بستند، گذشته و فرهنگ نیاکانی را از یاد می بردند، حتی اگر خویشتن را فراموش میکردند، نوروز که از راه می رسید، گرامی اش می داشتند، فرهنگ و آیین نیاکانی را ارج میگذاشتند و بر گوهر ایرانی خویش می بالیدند، نوروز ایرانی را به یاد خویشتن می اندازد و غرور ایرانی بودنش را در درونش فریاد میزند، نوروز ایران را فرایاد ایرانی می آورد. نوروز فریاد ماندگاری ملت ها و فرهنگ ماست، ملت و فرهنگی که یورش دژخیمان تاریخ را هزاران را به چشم دیده است.»آری... این نوروز است که در گذر تاریخ همواره به یادگار مانده و هیچ اهریمن و دشمنی توانایی تحریف، تغییر و نابودی آن را نداشته... این نوروز است که در تاجیکستان پس از سالها خاموشی در زیر دست شوروی دوباره جان گرفته و مردم تاجیک پس از سالها دوباره به شهرها و دهات خود رنگ و بوی بهار و نوروز داده و تاریخ خود را از نو رقم زده اند، چرا که نوروز مانا است و میرایی را در آن راهی نیست.

نوروز هیچ گاه کهنه نمی شود، زیرا پیام آور بهار است، رهاورد آن باز شدن شکوفه ها و سبز شدن طبیعت است، جاری شدن رودها و زمزمه پرندگان به خانه بازگشته را در خود دارد، نوروز همواره تازگی دارد چرا که احساس زیبایی پسند ما را برمی انگیزاند و هر آنچه را که با احساس سر و کار داشته باشد کهنگی در آن راه ندارد...

آیین هایی که همراه با آمدن نوروز به دست نیاکانمان انجام می شده، سننی بسیار زیبا و آشتی جویانه، حاکی از حس همبستگی و بدون خط قرمز ها بوده، آیین هایی که تمام مردم از تمام قومیت ها را به خود فرا می خوانده و به سوی احترام به زیست بوم و پاکیزگی رهنمون می شده است. رضا مرادی غیاث آبادی در کتاب خود «نوروزنامه» درباره آیین های نوروز چنین نوشته که این آیین ها عملا از ابتدای اسفند آغاز می شده است. ایرانیان در پنجم اسفند زمین بارور که آماده رویشی دوباره است و همچنین همتای انسانی آن یعنی بانوان را گرامی میداشتند. جشن آبسالان به مناسبت روان شدن جویباران و آبشاران در اول اسفند و جشن وخشنکام در دهم اسفند بر کنار رودها و برای گرامیداشت آن ها برگزار می شده است. نورزدهم اسفند را «نوروز رودها» می نامیدند و به لایروبی چشمه ها، نهرها و کاریز ها می پرداختند و به آنها عطر و گلاب می پاشیدند. در بیستم اسفند به کاشت گیاهان، درختان و گلها می پرداختند. در بیست و ششم اسفند یاد پیشینیان درگذشته خود را گرامی می داشتند و در چهارشنبه آخر سال همه ناپاکی ها را از خانه، باغ و گذرها می زدوده و آن ها را آتش می زده اند و حتی به صورتی نمادین برای پاکیزه شدن از بدی ها از روی آتش می گذشتند. و در آخرین شب سال نیز چراغی به نشانه روشنایی و پایندگی همیشگی خانه و کاشانه و میهن خود در درون خانه و آتشی نیز بر فراز بام ها می افروختند. تا این که بامداد نوروز خجسته فرا می رسد، نخستین روز بهار و روز زایش طبیعت، روزی که تمام آیین های اسفند پیش در آمدی بر آن بود. روزی که مردم با گرد هم آمدن و بوسیدن یکدیگر شادی هایشان را تقسیم کرده، از بزرگان قدردانی میکنند و کدورت ها را ازمیان می برند.

و اما در سالی که گذشت نوروز به عنوان میراث معنوی توسط یونسکو ثبت جهانی شد و همچنین مجمع عمومی سازمان ملل روز بین المللی نوروز را که جشنواره بهاره با خاستگاه ایرانی است به رسمیت شناخت. این خبر برای همه ما ایرانیان خبری شور انگیز و شادی آفرین بود و بر غرور ما فزون کرد. نوروز جشنی که بیش از 300 میلیون نفر در جهان آن را هر سال جشن می گیرند با خاستگاه ایرانی خود در جهان ثبت شد. همچنان که کوروش کبیر در چندین سده پیش آن را به رسمیت اعلام کرد و آیین دولتی آن را بنگاشت... و اما در این میان کسانی نیز هستند که تلاش می کنند تا این آیین زیبای ایران و ایرانی را به نام خود زنند و آن را در لابلای تاریخ مبهم خود نگاشته و جای دهند، همانند دولت ترکیه که در رسانه ملی خود مدعی نوروز شده و این جشن را به تاریخ ترک ها نسبت داده است. از این دست خبر ها کم نیست، روزگار غریبی است، روزگاری است که از هر سو برای به یغما بردن آیین، خاک و حتی تاریخ ما در تکاپو هستند، دیر زمانی نمی گذرد از آن روزی که شنیدم دولت آذربایجان نیز برای دزدیدن فرهنگ، تاریخ، افتخارات و حتی خاک ایران برنامه ای بلند مدت تدارک دیده و کودکان خود را در این مسیر تربیت میکند... ولی دل من از اینان نگرفته، این ها نیز همچون غارتگران و یورشگران پیشینی هستند که همواره سرزمین ما را مورد تهاجم خود قرار دادند. دل من از کسانی گرفته مدعی سرافرازی ایران و ایرانی در جهان شده اند و فریاد غرور سر داده اند اما از یک واکنش ساده به چنان ادعاهایی ناتوانند، مدعای افتخار و فتح قله های دست نایافتنی شده اند ولی بار سنگین دفاع از هویت ملی، خاک و آیین های ایران را بر دوش وبلاگ نویسان و جوانان نهاده اند و خود در این راه قدمی برنداشته و حتی کلمه ای سخن نمی گویند... ملالی نیست، ما جوانان با تکیه بر باورها، دانش، آگاهی و پیشینه پر افتخار خود از هویت سرزمینی و سنن نیاکان خویش دفاع کرده و به هیچ بیگانه ای اجازه دست اندازی بر ارزش های خود نمی دهیم، بلکه روز به روز آن را بارورتر کرده و هر آن چه داریم در این راه به یاری می طلبیم...

و اما دوستان:

پیشاپیش فرا رسیدن بهار دگری از زندگی ، هدیه یکتای خداوندی را به شما، فرزندان سرای پهناور کوروش بزرگ، ایران، شادباش می گویم و سال نیکی را همراه با تندرستی، شادکامی و بهروزی برای همه شما به همراه خانواده های گرامیتان آرزو می کنم.

و در پایان شعر زیبای بهار را، که با صدای ماندگار بنان در ذهن و جان ما حک شده است، به شما پیشکش می کنم:

تا بهار دلنشین آمده سوی چمن/ ای بهار آرزو بر سرم سایه فکن
چون نسیم نوبهار بر آشیانم کن گذر/تا که گلباران شود کلبه ی میران من
تا بهار زندگی آمد بیا آرام جان/تا نسیم از سوی گل با من بیا دامن کشان
چون سپندم بر سر آتش نشان بنشین دمی / چون سرشکم در کنار بنشین نشان سوز نهان
بازا ببین در حیرتم بشکن سکوت خلوتم/چون لاله ی تنها ببین بر چهره داغ حسرتم
ای روی تو آئینه ام عشقت غم دیرینه ام/بازا چو گل در این بهار ، سر را بنه بر سینه ام